blank

Mieszkańcy Czarnkowa w walce o wolność.

 

"Wolności nie można tylko posiadać, ale trzeba ją stale zdobywać, tworzyć…” Jan Paweł II

W 1918r. Polacy w Wielkopolsce domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Rzeczypospolitej, umacniającej swoją niepodległość. Do wybuchu walk w Poznaniu doszło 27 XII 1918 r., w wyniku gwałtownego wzrostu nastrojów patriotycznych po przyjeździe w poprzednim dniu polskiego muzyka i patrioty, Ignacego Jana Paderewskiego. Spontaniczne, początkowo chaotyczne walki stopniowo ujmowano w ramy organizacyjne. Miasto zostało opanowane przez powstańców, podobne wydarzenia miały miejsce także w terenie.

Dowódcą oddziałów powstańczych został mjr Stanisław Taczak. Determinacja i pomysłowość polskich żołnierzy oraz zaskoczenie strony niemieckiej sprawiły, że w ciągu pierwszych dwóch tygodni stycznia 1919 r. niemal cały region znalazł się w rękach powstańczych. Od 1do5 stycznia 1919 - oswobodzono wiele miejscowości, między innymi: Jarocin, Nakło, Mogilno, Strzelno, Krotoszyn, Kruszwicę, Nowy Tomyśl, Czarnków, Rawicz. W Czarnkowie z entuzjazmem podjęto walkę o przynależność do państwa polskiego. Przestraszeni niemieccy żołnierze z 4/ 5 stycznia 1919 roku złożyli broń i opuścili miasto. W dniu 5 stycznia, około godziny 700 powstańcy pod dowództwem Stanisława Putza obsadzili dworzec. Inne grupy powstańców zajęły pocztę oraz ważniejsze urzędy w mieście. Rozbrajano niemiecką policję miejską. O godzinie 1030 reprezentacja Rady Ludowej zmusiła Landrata Raschinga do ustąpienia. Komendantem Straży Bezpieczeństwa mianowano p. Stanisława Grupińskiego. Naczelnikiem powiatu został p. Włodzimierz Raczyński, a burmistrzem miasta p. Antoni Lesiński. 6 stycznia powstańcy czarnkowscy uzyskali z Poznania większą ilość broni, o którą postarał się ppor. Zdzisław Orłowski. Tego dnia przystąpiono do formowania polskich oddziałów. O 1100 powstańcy w liczbie około 160 osób prowadzeni przez naczelnika „Sokoła” Stanisława Putza przemaszerowali przez miasto. Na zakończenie pochodu Stanisław Grupiński przeczytał manifest Rady Ludowej o przejęciu władzy w mieście. Główne siły powstańcze wyruszyły z Czarnkowa z pomocą pod Chodzież, gdzie toczyły się ciężkie walki. W mieście pozostało 30 powstańców pod dowództwem ppor. Tadeusza Łakińskiego. Wykorzystując tę sytuację Niemcy 8 stycznia próbowali odbić miasto. Oddziały niemieckie zaatakowały Czarnków od Trzcianki przez most na Noteci oraz z kierunku Romanowa. Wspomagane przez miejscowych Niemców i Żydów opanowały większą część miasta z Ratuszem. Po południu wróciły do Czarnkowa oddziały powstańcze spod Chodzieży. Najdłużej Niemcy bronili budynku Sądu Powiatowego i Ratusza. Z pomocą powstańcom przybyli ochotnicy z Szamotuł i Lubasza. Wieczorem sytuacja została przez Polaków opanowana , po 8 stycznia 1919 r. Czarnków pozostał w rękach polskich. W walkach z Grenzschutzem i miejscową ludnością niemiecką polegli: Stanisław Putz, Antoni Gładki, Wacław Klessa, Feliks Kaźmierczak, Teofil Rączka, Antoni Rydzy, Józef Winiecki, Edmund Grützmacher, Jan Smydra, Ignacy Zdun, Roman Mądrowski, Michał Pałka. Dzięki ich ofiarności Niemcom nie udało się przejąć kontroli nad walkami w tym rejonie i ostatecznie przegrali. Po tylu latach Czarnków był znowu wolny! Polski! W jaki sposób my możemy spłacić dług dzielnym obrońcom Czarnkowa? Najważniejsza jest pamięć o tych wydarzeniach, przekazywanie młodym pokoleniom prawdy i uczenie patriotyzmu. Zachęcamy do pogłębienia wiedzy o losach mieszkańców miasta korzystając ze zbiorów czarnkowskich bibliotek , polecamy stronę http://27grudnia.pl/

                                                          

Nauczyciele bibliotekarze ZSP im. Józefa Nojego

 

filmy

erasmus plus

 

baner vulcan 1
steico klasa patronacka
chrzest 966
 bip logo
odkrywcy talentow
interklasa
szkola_humanitarna

dp

ecdl
 

szk_bez_przem_log

cert1
logo top
 godło

 

JMod Facebook Slider Likebox

Ta strona używa ciasteczek w celu usprawnienia korzystania z niej. Dowiedz się więcej tutaj.

Akceptuję ciasteczka z tej domeny.

EU Cookie Directive Module Information